Yönelim · teknoloji
Ortak dil, tahmine dayalı kontrol, enerji üreten ürün
Bu yazı resmî istatistik, mevzuat, standart ve sektör yayınlarından derlenen bir araştırmadır; kaynaklar yazının sonunda.
- Matter 1.5 ve KNX IoT, motorlu gölgeleme ürünlerini markadan bağımsız biçimde ev ve bina sistemlerine bağlıyor [1, 2].
- Makine öğrenmesiyle önceden ayarlanan lameller, bir çalışmada güney ve batı cephede enerji tüketimini %30’un üzerinde azalttı [3].
- Güneş panelli motor ve PV lamelli pergola, gölgeleme ürününe enerji üretme işlevi ekliyor [4, 5].
- Dijital ürün pasaportu ve BIM zorunluluğu, üreticiden doğrulanabilir ürün verisi isteyecek [6, 7].
Teknoloji başlığındaki gelişmeler aynı yöne işaret ediyor: gölgeleme ürünü, güneşi kesen bir donanım olmanın yanında bağlanan, önceden konumlanan ve enerji üreten bir sisteme dönüşüyor. Ancak bu gelişmelerin olgunluğu aynı değil; bazıları bugün satışta, bazıları tek bir araştırmanın sonucu, bazıları da takvime bağlanmış düzenlemeler. Aşağıda bu farkın nasıl okunacağı ve eğilimlerin Türkiye’deki üretici, mimar ve kullanıcı için anlamı ele alınıyor.
Akıllı ev uyumlu motorlu ürünler için teklif ya da teknik bilgi almak isterseniz Ferrini müşteri hizmetleri 444 4 300 numaralı telefonda size yardımcı olur.
Teknolojide üç eğilim belirginleşiyor: motorlu ürünler markadan bağımsız biçimde birbirine bağlanıyor, kontrol mantığı sensöre tepki vermekten tahmine geçiyor ve gölgeleme ürünleri kendi enerjisini üretmeye başlıyor.
| Gelişme | Ne değişiyor? | Tarih |
|---|---|---|
| Matter 1.5 [1] | Stor, tente, bahçe ve garaj kapısı tek bir “kapamalar” modelinde tanımlanıyor; hassas konum bildirimi ve genişletilmiş enerji yönetimi geliyor. | Kasım 2025 |
| KNX IoT [2] | Bina otomasyonunun köklü protokolü Thread ağına ve IP tabanlı akıllı eve açılıyor. | Kasım 2024 |
| Tahmine dayalı kontrol [3] | Gölgeleme lamellerinin açısı makine öğrenmesiyle önceden belirlendi; güney ve batı cephede enerji tüketimi %30’un üzerinde azaldı, yıl boyunca saatlerin %88–91’inde kamaşma olmadı. | 2025 |
| Kablosuz solar motor [4] | Panjur motoru güneş paneliyle şarj oluyor; tam karanlıkta yaklaşık 45 gün çalışıyor ve kablo çekmeden mevcut panjura takılabiliyor. | Yürürlükte |
| PV lamelli pergola [5] | Lamellerine güneş paneli yerleştirilmiş bioklimatik pergola ticari olarak satışta. | Temmuz 2024 |
| Elektrokromik cam [8] | Önde gelen bir “akıllı cam” üreticisi iflas koruması sürecine girdi; maliyet ve ölçek sorunu sürüyor. | Nisan 2024 |
| Dijital ürün verisi [6, 9] | Yeni Yapı Ürünleri Tüzüğü dijital ürün pasaportu öngörüyor; alüminyum için Ekotasarım tedbiri 2027’de bekleniyor. | 2026–2027 |
| BIM zorunluluğu (Türkiye) [7] | Yapı ruhsatı projeleri IFC formatında dijital modelle hazırlanacak; büyük şehirlerde 10.000 m² üzeri projelerden başlayarak. | 1 Eylül 2027 |
| Modüler yapım [10] | AB konut stratejisi saha dışı ve modüler yapımı maliyet düşürme aracı olarak teşvik ediyor. | Aralık 2025 |
Motorlu bir panjurun ya da pergolanın markadan bağımsız biçimde ev ve bina sistemlerine bağlanacağı bir döneme giriliyor. Gölgelemenin değeri artık yalnızca donanımda değil, yazılım güncellemesiyle taşınabilen kontrol mantığında da. AB’deki dijital ürün pasaportu ve Türkiye’deki BIM zorunluluğu, üreticiden BIM nesnesi, çevresel ürün beyanı ve geri dönüştürülmüş içerik oranı gibi doğrulanabilir veriler isteyecek.
Ortak dil Türkiye’de ne değiştirir?
Motorlu ürünlerde bugün her marka kendi radyo protokolünü kullanıyor; Somfy ve ortaklarının io-homecontrol’ü ile Becker’in B-Tronic’i bunun örnekleri [11, 12]. Matter ise ilk sürümünden beri perde ve panjurları kapsıyor [13]. Türkiye’de bu talep henüz başlangıçta: evde enerji tasarrufu için internete bağlı çözüm kullananların oranı 2024’te %2,3, 2026’da %7,1 oldu [14]. Ferrini’nin üretim kayıtlarında ise 2021–2026’da motorlu zip perde iş kalemlerinin %92 kadarı alıcılı motorla üretildi; rapor bu nedenle Matter veya çift yönlü protokol destekleyen motor seçilmesini öneriyor.
Bulgular nasıl okunmalı?
%30’u aşan enerji kazancı, konutlarda gölgeleme kontrolü üzerine yapılmış tek bir akademik çalışmadan geliyor [3]; sonuç bina, iklim ve cepheye göre değişebileceği için kesin bir beklenti değil, yön gösteren bir bulgu olarak okunmalı. Enerji üreten ürünlerde tablo daha somut: kablosuz solar motor kablo çekmeden mevcut panjura takılabildiği için yenileme işlerine uygun [4]. Ferrini de Fensterbau Frontale 2026 standında güneş panelli zip perde sergiledi. Elektrokromik camda ise maliyet ve ölçek sorunu sürüyor [8].
Sık sorulan sorular
Bu gelişmelerin hangileri bugün kullanılabilir durumda?
Kablosuz solar motor yürürlükte, PV lamelli bioklimatik pergola Temmuz 2024’ten beri ticari olarak satışta [4, 5]. Matter 1.5 Kasım 2025’te yayımlandı; KNX IoT’deki ilerleme Kasım 2024’te duyuruldu [1, 2]. Dijital ürün pasaportu ve alüminyum için Ekotasarım tedbiri 2026–2027 takvimine bağlı [6, 9]; Türkiye’de BIM zorunluluğu 1 Eylül 2027’de başlıyor [7].
BIM zorunluluğu gölgeleme üreticisini nasıl etkiler?
Yapı ruhsatı projeleri 1 Eylül 2027’den itibaren IFC formatında dijital modelle hazırlanacak; uygulama büyük şehirlerde 10.000 m² üzeri projelerden başlıyor [7]. Raporun değerlendirmesine göre BIM nesnesi ve EPD, 2027’den sonra mimarın proje dosyasının parçası olacak. Ayrıca 1 Ocak 2027’den itibaren 10.000 m² ve üzeri yeni binalarda yaşam döngüsü analizi belgesi isteniyor [15].
Kaynaklar
- Connectivity Standards Alliance, Matter 1.5 Introduces Cameras, Closures, and Enhanced Energy Management Capabilities, 20 Kasım 2025, erişim 02.10.2026. https://csa-iot.org/newsroom/matter-1-5-introduces-cameras-closures-and-enhanced-energy-management-capabilities/
- KNX Association, KNX Association achieves key milestones in KNX IoT technology development and certification, 21 Kasım 2024, erişim 02.10.2026. https://knx.org/news/knx-association-achieves-key-milestones-knx-iot-technology-development-and-certification
- Wang, M.; Jia, Z.; Xiang, C., Machine learning-based adaptive control of PV shading for residential energy and visual comfort optimization, 1 Eylül 2025, erişim 02.10.2026. https://researchportal.hkust.edu.hk/en/publications/machine-learning-based-adaptive-control-of-pv-shading-for-residen/
- Somfy, Oximo WireFree RTS, tarih belirtilmemiş, erişim 02.10.2026. https://service.somfy.com/downloads/fr_v5/9019695brochure_btob_oximowirefree_rts_0721_bd.pdf
- Gibus, Energy Pergola, ürün sayfası, erişim 02.10.2026. https://www.gibus.com/en/energy-pergola/
- EUR-Lex, Regulation (EU) 2024/3110 (Yapı Malzemeleri Tüzüğü – CPR), AB Resmî Gazetesi 18 Aralık 2024, erişim 02.10.2026. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/3110/oj
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik, 5 Ağustos 2026, erişim 02.10.2026. https://www.hukukihaber.net/mimarlik-ve-muhendislik-projelerinin-dijital-olarak-hazirlanmasi-hakkinda-yonetmelik
- Bisnow, Smart Glass Maker View Reaches Deal To Go Private, Will File For Bankruptcy, Nisan 2024, erişim 02.10.2026. https://www.bisnow.com/news/national/proptech/view-smart-glass-chapter-11-going-private-cantor-fitzgerald-123631
- European Commission (DG GROW), Commission rolls out plan to boost circular and efficient products in the EU, 16 Nisan 2025, erişim 02.10.2026. https://single-market-economy.ec.europa.eu/news/commission-rolls-out-plan-boost-circular-and-efficient-products-eu-2025-04-16_en
- European Commission, Commission takes action for more affordable housing across Europe, 16 Aralık 2025, erişim 02.10.2026. https://housing.ec.europa.eu/whats-new/news/commission-takes-action-more-affordable-housing-across-europe-2025-12-16_en
- Somfy Group, History, Tarihsiz sayfa, erişim 02.10.2026. https://www.somfy-group.com/en-en/group/history
- Becker-Antriebe GmbH, Company, Tarihsiz sayfa, erişim 02.10.2026. https://www.becker-antriebe.com/en/company/
- Connectivity Standards Alliance, Matter Arrives (Matter 1.0 basın bülteni), 04.10.2022. https://csa-iot.org/newsroom/matter-arrives/
- Türkiye İstatistik Kurumu, Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2026 (Haber Bülteni 58006), 05.08.2026. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58006
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete, 16.05.2026, sayı 33255. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/05/20260516-3.htm
